 |
| Maharashtra to Transfer Leopards to Reliance Vantara Facility in Jamnagar, Gujarat |
बार्शी विशेष : मानव-बिबट्या संघर्ष (Human-Leopard Conflict) आणि जखमी, अनाथ बिबट्यांच्या (Orphaned Leopards) पुनर्वसनासाठी महाराष्ट्र सरकारने एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. यानुसार, महाराष्ट्रातील सुमारे ५० बिबट्यांचे गुजरात राज्यातील जामनगर (Jamnagar) येथील रिलायन्स फाउंडेशनच्या (Reliance Foundation) 'वनतारा' (Vantara) या अत्याधुनिक प्राणी उपचार, पुनर्वसन प्रकल्पात (Animal Facility) स्थलांतरीत केले जाणार आहे. हा उपक्रम वन्यजीव संरक्षण आणि मानव-वन्यजीव सहअस्तित्व राखण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
'वनतारा' हे जगातील सर्वात मोठे वन्यजीव बचाव (Rescue) आणि पुनर्वसन केंद्र (Rehabilitation Centre) असून, ते जवळपास ३००० एकर परिसरात पसरलेले आहे. हे केंद्र रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे (Reliance Industries) अध्यक्ष मुकेश अंबानी (Mukesh Ambani) यांचे पुत्र अनंत अंबानी (Anant Ambani) यांच्या नेतृत्वाखाली चालवले जाते. येथे विविध प्रकारच्या वन्यजीवांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या सुविधा (International Standard Facilities) पुरवल्या जातात, ज्यामुळे त्यांना सुरक्षित आणि नैसर्गिक अधिवास मिळतो.
महाराष्ट्र वन विभाग (Maharashtra Forest Department) आणि गुजरात वन विभाग (Gujarat Forest Department) यांच्यात या संदर्भात सामंजस्य करार (MoUs) करण्यात आले आहेत. त्यानुसार, बिबट्यांच्या पहिल्या तुकडीचे स्थलांतर लवकरच सुरू होईल, असे वनविभागातील अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे. महाराष्ट्रात बिबट्यांची संख्या लक्षणीय असून, त्यांच्या संरक्षण आणि व्यवस्थापनासाठी अशा सुविधांची आवश्यकता आहे.
या बिबट्यांना 'वनतारा' मध्ये विशेष वैद्यकीय काळजी (Medical Care), पोषण (Nutrition) आणि पुनर्वसन कार्यक्रम (Rehabilitation Programs) मिळतील. यामुळे मानव-वन्यजीव संघर्ष कमी होण्यास मदत होईलच, शिवाय जखमी किंवा 'समस्याग्रस्त' (Problematic) बिबट्यांना एक सुरक्षित आणि दीर्घकाळचे घर मिळेल. पर्यावरणाच्या दृष्टीने हा निर्णय दोन्ही राज्यांसाठी एक आदर्श उदाहरण ठरू शकेल.
